સીએમ યોગીની કડક ચેતવણી અને સુપ્રીમ કોર્ટનો ઐતિહાસિક નિર્દેશ! ⚖️ રસ્તા પર નમાઝ કે ધાર્મિક ગતિવિધિઓ પર પૂર્ણવિરામ? 🛑
🛣️🚦 ટ્રાફિક જામની છુટ્ટી! શું હવે જાહેર રસ્તા પર ધાર્મિક કાર્યક્રમો કરવા બદલ જેલ થશે?
⚠️🛣️ જાહેર રસ્તા પર ધાર્મિક કાર્યક્રમો પર ‘ફૂલ સ્ટોપ’? જાણો સામાન્ય જનતા માટેના કાયદા
લખનૌ/નવી દિલ્હી: ભારતમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી જાહેર રસ્તાઓ પર ધાર્મિક કાર્યક્રમો અને તેના કારણે સર્જાતી ટ્રાફિકની સમસ્યા એક ચર્ચાનો વિષય બની છે. તાજેતરમાં ઉત્તર પ્રદેશના મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ અને દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત, સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી આ મામલે અત્યંત કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. ૧૮ મે ૨૦૨૬ના રોજ લખનૌમાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન સીએમ યોગી આદિત્યનાથે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે રસ્તાઓ અવરજવર માટે છે, ત્યાં કોઈ પણ પ્રકારની ધાર્મિક ગતિવિધિઓને મંજૂરી આપી શકાય નહીં.
સીએમ યોગીની લાલ આંખ: ‘નિયમો પાળો, અન્યથા બીજી રીતો પણ છે’ ⚠️
સીએમ યોગી : ઉત્તર પ્રદેશમાં બકરી ઈદના તહેવાર પૂર્વે સીએમ યોગી આદિત્યનાથે વહીવટીતંત્ર અને જનતાને સંબોધતા કહ્યું હતું કે, “તમારે નમાઝ પઢવી હોય તો તમારા નિર્ધારિત ધાર્મિક સ્થળોએ પઢો, જો જગ્યા ઓછી હોય તો શિફ્ટમાં પઢો, પરંતુ રસ્તાઓ બ્લોક ન થવા જોઈએ”. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “અમે તમને પ્રેમથી સમજાવીશું, પણ જો કોઈ શાંતિથી નહીં માને તો સરકાર પાસે વ્યવસ્થા જાળવવા માટે ‘અન્ય પદ્ધતિઓ’ પણ છે”.
સીએમ યોગીએ ભાર પૂર્વક જણાવ્યું હતું કે રસ્તાઓ સામાન્ય નાગરિકો, દર્દીઓ, મજૂરો, વેપારીઓ અને મુસાફરો માટે છે. કોઈ પણ વ્યક્તિને રસ્તા પર તીર્થસ્થળ બનાવવાનો કે ટ્રાફિક રોકવાનો અધિકાર નથી. તેમણે ભૂતકાળના દાખલા આપતા કહ્યું કે, “બરેલીમાં કેટલાક લોકોએ અમારી મક્કમતાની કસોટી કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો અને તેમને અમારી તાકાતનો સ્પષ્ટ ખ્યાલ આવી ગયો છે”.
સુપ્રીમ કોર્ટનું કડક વલણ: ‘ધર્મના નામે રસ્તા રોકી શકાય નહીં’ ⚖️
માત્ર ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર જ નહીં, પણ ભારતની સુપ્રીમ કોર્ટે પણ રસ્તાઓ પર થતી ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ અંગે ગંભીર ટિપ્પણી કરી છે. એપ્રિલ ૨૦૨૬માં ચીફ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી નવ જજોની બંધારણીય બેંચે અવલોકન કર્યું હતું કે ધાર્મિક પ્રથાઓના નામે જાહેર રસ્તાઓ બંધ કરી શકાય નહીં. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જો ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓથી બિનસાંપ્રદાયિક પ્રવૃત્તિઓ (જેમ કે ટ્રાફિક અને જાહેર હિત) પ્રભાવિત થતી હોય, તો સરકાર તેમાં હસ્તક્ષેપ કરી શકે છે.
જસ્ટિસ બી.વી. નાગરથ્નાએ નોંધ્યું હતું કે ધાર્મિક સંપ્રદાયોને તેમની પૂજા પદ્ધતિમાં સ્વાયત્તતા હોઈ શકે છે, પરંતુ તે સાર્વજનિક વ્યવસ્થા અથવા આવશ્યક નાગરિક કાર્યોમાં વિક્ષેપ પાડવા સુધી વિસ્તરતી નથી. કોર્ટે કહ્યું કે બંધારણની કલમ ૨૫ અને ૨૬ હેઠળ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા સુરક્ષિત છે, પરંતુ તે જાહેર વ્યવસ્થા અને બિન-ભેદભાવના નિયમોને આધીન છે.
શું કહે છે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના નવા આદેશો? 📜
યુપી સરકારે તહેવારો પહેલા એક વિસ્તૃત માર્ગદર્શિકા બહાર પાડી છે. મુખ્ય સચિવ (ગૃહ) સંજય પ્રસાદ અને ડીજીપી આર.કે. વિશ્વકર્માએ તમામ ક્ષેત્રીય અધિકારીઓ સાથે વીડિયો કોન્ફરન્સ યોજીને નીચે મુજબના નિર્દેશો આપ્યા છે:
- નિર્ધારિત સ્થાનો પર જ કાર્યક્રમો: તમામ ધાર્મિક કાર્યક્રમો અને પૂજા વિધિઓ માત્ર નિર્ધારિત સ્થળોએ જ થવી જોઈએ.
- ટ્રાફિકમાં કોઈ અવરોધ નહીં: કોઈ પણ સંજોગોમાં રસ્તાઓ કે ટ્રાફિક વ્યવસ્થા ખોરવવી જોઈએ નહીં.
- પરવાનગી વગર સરઘસ નહીં: કોઈ પણ પરંપરાગત સરઘસ માટે પૂર્વ મંજૂરી અનિવાર્ય છે અને નવા કાર્યક્રમોને બિનજરૂરી પરવાનગી આપવામાં આવશે નહીં.
- સોશિયલ મીડિયા પર દેખરેખ: અફવાઓ ફેલાવનારા તત્વો સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે અને ફેક ન્યૂઝનું તરત જ ખંડન કરવામાં આવશે.
સામાન્ય જનતાની સુવિધા કે ધાર્મિક અધિકાર? 🤔
સરકારના આ નિર્ણય પર મિશ્ર પ્રતિક્રિયાઓ પણ જોવા મળી રહી છે. એઆઈએમઆઈએમ (AIMIM) ના પ્રવક્તા અસીમ વકારે આક્ષેપ કર્યો છે કે સરકાર ભેદભાવ કરી રહી છે. તેમણે સવાલ ઉઠાવ્યો કે જો રસ્તા પર નમાઝ ન થઈ શકે તો હિન્દુ ધાર્મિક વિધિઓ અને આરતી માટે રસ્તાઓ કેમ બંધ કરવામાં આવે છે?. જોકે, સીએમ યોગી આદિત્યનાથે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કાયદાના નિયમો દરેક માટે સમાન છે અને તે તમામ ધર્મોને લાગુ પડે છે.
શા માટે આ નિર્ણય મહત્વનો છે? 🚦
ભારત જેવા ગીચ વસ્તી ધરાવતા દેશમાં રસ્તાઓ જીવનરેખા સમાન છે. એમ્બ્યુલન્સ, ફાયર બ્રિગેડ અને સામાન્ય મુસાફરો માટે રસ્તાઓ ખુલ્લા રહેવા તે સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ અનિવાર્ય છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ સ્વીકાર્યું છે કે ધાર્મિક સંસ્થાઓનું સંચાલન કરવાનો અર્થ એ નથી કે ત્યાં કોઈ નિયમનકારી તંત્ર ન હોય. વ્યવસ્થિત કામગીરી માટે નિયમો હોવા જરૂરી છે જે બંધારણીય સિદ્ધાંતોનું ઉલ્લંઘન ન કરે.
ફલશ્રૃતિ ✨
ધર્મ એ વ્યક્તિગત આસ્થાનો વિષય છે, પરંતુ જ્યારે તે જાહેર સુવિધાના ભોગે હોય ત્યારે સરકાર અને ન્યાયતંત્રનો હસ્તક્ષેપ અનિવાર્ય બની જાય છે. ઉત્તર પ્રદેશ સરકાર અને સુપ્રીમ કોર્ટના આ આદેશોનો હેતુ ધાર્મિક સ્વતંત્રતા છીનવવાનો નથી, પરંતુ જાહેર વ્યવસ્થા જાળવવાનો છે. સીએમ યોગીના શબ્દોમાં કહીએ તો, “અમે નમાઝ અટકાવીશું નહીં, પણ તે રસ્તા પર તો નહીં જ થાય”.
