ટ્રમ્પની ‘નોટી એન્ડ નાઈસ’ યાદીથી દુનિયાભરમાં ફફડાટ!
🌍⚔️ “તમે નકામા છો!” – નાટો સાથીઓ પર ટ્રમ્પનો જોરદાર પ્રહાર, ઈરાન યુદ્ધે બદલી નાખ્યા સમીકરણો!
🔥🚫 અમેરિકાનો સાથ નહીં તો હથિયાર પણ નહીં! ટ્રમ્પના નવા લિસ્ટમાં કોણ ‘હિટ’ અને કોણ ‘ફ્લોપ’?
વોશિંગ્ટન: દુનિયા અત્યારે બીજા એક મોટા સંઘર્ષના ઉંબરે ઉભી છે ત્યારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડના એક ચોંકાવનારા પગલાએ સમગ્ર વિશ્વમાં હલચલ મચાવી દીધી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે નાટો (NATO) સાથી દેશો માટે એક ‘નોટી એન્ડ નાઈસ’ (નટખટ અને સારા) લિસ્ટ તૈયાર કર્યું છે. આ લિસ્ટ કોઈ રમત નથી, પરંતુ ઈરાન સાથે ચાલી રહેલા યુદ્ધમાં કયા દેશે અમેરિકાને કેટલી મદદ કરી છે, તેના આધારે તૈયાર કરવામાં આવેલ એક સત્તાવાર રેન્કિંગ છે.
📉 ટ્રમ્પ : શું છે આ ‘નોટી એન્ડ નાઈસ’ લિસ્ટ?
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, આ યાદી નાટોના સેક્રેટરી જનરલ માર્ક રુટ્ટેની વોશિંગ્ટન મુલાકાત પહેલા જ તૈયાર કરી લેવામાં આવી હતી. આ લિસ્ટ પાછળનો મુખ્ય હેતુ એવા દેશોને ઈનામ આપવાનો છે જેમણે અમેરિકાના ઈરાન પરના યુદ્ધમાં ખુલ્લેઆમ સાથ આપ્યો છે, અને એવા દેશોને સજા કરવાનો છે જેમણે પાછળ હટી જવાનું પસંદ કર્યું છે.
આ વિચારની શરૂઆત ગયા વર્ષે ડિસેમ્બરમાં સંરક્ષણ સચિવ પીટ હેગસેથ દ્વારા કરવામાં આવી હતી. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જે દેશો ‘મોડેલ સાથી’ (Model Allies) તરીકે ઉભરી આવશે તેમને અમેરિકા તરફથી ‘ખાસ સુવિધાઓ’ મળશે, જ્યારે જેઓ સામૂહિક સંરક્ષણમાં નિષ્ફળ જશે તેમને પરિણામો ભોગવવા પડશે.
🛡️ લિસ્ટમાં કોણ છે ‘નાઈસ’? (The Good Allies) 😇
આ લિસ્ટમાં પોલેન્ડ અને રોમાનિયા જેવા દેશો ટોચના સ્થાને હોવાનું મનાય છે.
- પોલેન્ડ: નાટોના સભ્ય દેશોમાં પોલેન્ડ તેના સંરક્ષણ ખર્ચ અને સક્રિય યોગદાન માટે જાણીતું છે.
- રોમાનિયા: રોમાનિયાએ ઈરાન યુદ્ધ સંબંધિત કામગીરી માટે અમેરિકી દળોને તેના એરબેઝનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપી છે, જેનાથી તે ટ્રમ્પની ગુડ બુકમાં આવી ગયું છે.
😡 કોણ છે ટ્રમ્પની ‘નોટી’ લિસ્ટમાં? 🚫
મોટાભાગના નાટો દેશોએ ગલ્ફ સંઘર્ષમાં જોડાવાનો ઇનકાર કરી દીધો છે, જેનાથી અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ અત્યંત નારાજ છે. ટ્રમ્પનું માનવું છે કે જ્યારે જરૂર હતી ત્યારે આ દેશોએ અમેરિકાને એકલું છોડી દીધું. તાજેતરમાં એરિઝોનામાં એક કાર્યક્રમ દરમિયાન ટ્રમ્પે આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું હતું કે, “મેં તેમને કહ્યું હતું કે મને બે મહિના પહેલા તમારી મદદ જોઈતી હતી, પણ હવે મારે તમારી કોઈ મદદ નથી જોઈતી, કારણ કે જ્યારે અમને જરૂર હતી ત્યારે તમે એકદમ નકામા હતા”.
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “ખરેખર તો આપણને ક્યારેય તેમની જરૂર નહોતી, તેમને આપણી જરૂર હતી”. આ નિવેદન સ્પષ્ટ કરે છે કે ટ્રમ્પ હવે સાથી દેશો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે ‘અમેરિકા ફર્સ્ટ’ ની નીતિ પર વધુ ભાર આપી રહ્યા છે.
⚡ સજા તરીકે અમેરિકા શું કરી શકે? 🔨
જે દેશો ‘નોટી’ લિસ્ટમાં છે, એટલે કે જેમણે ઈરાન યુદ્ધમાં સહકાર આપ્યો નથી, તેમને નીચે મુજબના પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે:
- સૈન્ય સ્થાનાંતરણ: અમેરિકા તે દેશોમાંથી પોતાના સૈનિકો પાછા ખેંચી શકે છે અથવા તેમને બીજા દેશોમાં ખસેડી શકે છે.
- સંરક્ષણ ટેકનોલોજી પર પ્રતિબંધ: અમેરિકા અત્યાધુનિક હથિયારો અને સંરક્ષણ ટેકનોલોજીના વેચાણ પર રોક લગાવી શકે છે.
જોકે, કેટલાક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આવા પગલાં લેવાથી તે દેશો કરતા અમેરિકાને વધુ નુકસાન થઈ શકે છે. યુરોપિયન અધિકારીઓએ પણ આ અંગે શંકા વ્યક્ત કરી છે કે સૈનિકોને ખસેડવાથી અમેરિકાની પોતાની સુરક્ષા વ્યવસ્થા પર અસર પડી શકે છે.
💔 NATO અને ટ્રમ્પ વચ્ચે વધતી ખાઈ
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ અને નાટો વચ્ચેના સંબંધો ઈરાન યુદ્ધ પહેલા જ વણસેલા હતા. અગાઉ ટ્રમ્પે ગ્રીનલેન્ડ ખરીદવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી હતી અને યુરોપિયન દેશોને તેમના સંરક્ષણ ખર્ચમાં વધારો ન કરવા બદલ વારંવાર ઠપકો આપ્યો હતો.
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર ટ્રમ્પે લખ્યું હતું કે, “જ્યારે અમને જરૂર હતી ત્યારે નાટો ત્યાં નહોતું, અને જો ફરીથી જરૂર પડશે તો પણ તેઓ ત્યાં નહીં હોય”. આ નિવેદન નાટોની વિશ્વસનીયતા પર મોટા સવાલો ઉભા કરે છે.
🧐 આગળ શું થશે?
ઈરાન સાથેનો સંઘર્ષ ફેબ્રુઆરીમાં શરૂ થયો હતો અને અત્યાર સુધીમાં વૈશ્વિક રાજકારણના આખા સમીકરણો બદલાઈ ગયા છે. ટ્રમ્પનું આ નવું લિસ્ટ માત્ર એક રેન્કિંગ નથી, પરંતુ અમેરિકાની નવી વિદેશ નીતિનો એક મહત્વનો ભાગ છે. જો આ લિસ્ટના આધારે નિર્ણયો લેવામાં આવશે, તો દાયકાઓ જૂના નાટો ગઠબંધનમાં મોટી તિરાડ પડી શકે છે.
શું યુરોપના દેશો ટ્રમ્પની શરતો સામે ઝૂકશે? કે પછી અમેરિકા ખરેખર પોતાના સાથીઓને છોડીને એકલું આગળ વધશે? આ પ્રશ્નોના જવાબ આગામી સમયમાં જ મળશે. પરંતુ એક વાત સાફ છે – ટ્રમ્પ હવે કોઈ પણ દેશને ‘મફતમાં’ સુરક્ષા આપવાના મૂડમાં નથી.
અમદાવાદ : ઈન્સ્ટાગ્રામની ‘સ્ટોરી’ અને ખેલાયો લોહિયાળ ખેલ: જુહાપુરામાં 19 વર્ષના યુવકની કરપીણ હત્યા
