મોદી : ‘એક્ટિવ ન્યુટ્રાલિટી’ અને મોદી મેજિક: રશિયા-ચીન-અમેરિકા વચ્ચે ભારત કેવી રીતે બદલી રહ્યું છે દુનિયાનું ભવિષ્ય? 🌍✨
ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની મુશ્કેલી અને મોદીની મિત્રતા: 40 મિનિટના ફોન કોલમાં છુપાયેલું છે પશ્ચિમ એશિયાના યુદ્ધનું સમાધાન? 📞🤝
જ્યારે દુનિયા મુશ્કેલીમાં હોય ત્યારે ‘ગ્રોન અપ’ નેતાઓની જરૂર છે: જેફરી સેક્સની નજરે મોદી, પુતિન અને શી જિનપિંગ 🧘♂️⚖️
મોદી : દુનિયા અત્યારે એક એવા વળાંક પર ઉભી છે જ્યાં ગમે ત્યારે મોટું યુદ્ધ ફાટી નીકળે તેવી દહેશત છે. આ તણાવની વચ્ચે તાજેતરમાં એક એવો ફોન કોલ આવ્યો જેણે આખી દુનિયાનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. અમેરિકાના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને ફોન જોડ્યો અને આ વાતચીત માત્ર ઔપચારિક ‘હેલો-હાય’ પૂરતી મર્યાદિત નહોતી, પણ પૂરી 40 મિનિટ સુધી ચાલી હતી. જે માણસનું એટેન્શન સ્પેન (ધ્યાન આપવાનો સમય) એક મિનિટ પણ નથી હોતું, તે જો મોદી સાથે 40 મિનિટ વાત કરે તો સમજવું કે કંઈક બહુ મોટું રંધાઈ રહ્યું છે.
🤝 મોદી : ‘માય ફ્રેન્ડ ડોનાલ્ડ’: મૈત્રી પાછળની ગંભીર રાજનીતિ
વડાપ્રધાન મોદીએ આ વાતચીત બાદ સોશિયલ મીડિયા પર ‘માય ફ્રેન્ડ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ’ લખીને દુનિયાને સંકેત આપ્યો છે કે બંને નેતાઓ વચ્ચેના સંબંધો આજે પણ એટલા જ મજબૂત છે. સોર્સ મુજબ, ટ્રમ્પ સામાન્ય રીતે કોઈની ઇજ્જત જાળવતા નથી, તેમણે તો ઈટાલીના વડાપ્રધાન જોર્જિયા મેલોની વિશે પણ વિવાદાસ્પદ ટિપ્પણી કરી હતી, પરંતુ મોદી સામે બોલતા તેઓ હંમેશા વિચારે છે. તેમને ખબર છે કે મોદી વિરુદ્ધ બોલવું એટલે વર્લ્ડ ઓપિનિયન ગુમાવવો.
🚢 હોર્મુઝની કટોકટી અને ચીનનો માસ્ટરપ્લાન 🇨🇳
મોદી : આ વાતચીતનું મુખ્ય કેન્દ્ર ‘સ્ટેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) હતું. ઈરાને આ રસ્તો રોકવાની ધમકી આપી છે, જેના કારણે ભારતની એનર્જી સિક્યુરિટી (તેલની સુરક્ષા) જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. સોર્સ જણાવે છે કે ટ્રમ્પે દાવો કર્યો છે કે ચીન સાથે તેમની વાતચીત થઈ છે અને શી જિનપિંગ ઈરાનને હથિયારો નહીં આપવા માટે સંમત થયા છે. બદલામાં સ્ટેટ ઓફ હોર્મુઝ ખુલ્લું રાખવાની કટિબદ્ધતા દર્શાવવામાં આવી છે. જો આ રસ્તો બંધ થાય તો ભારતમાં તેલ અને ગેસના ભાવ આસમાને પહોંચી શકે તેમ છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના રસોડા પર પડે.
🧘 ભારતની ‘એક્ટિવ ન્યુટ્રાલિટી’: મૌન પણ પ્રભાવશાળી
ભારત આ આખા વિવાદમાં ‘એક્ટિવ ન્યુટ્રાલિટી’ (Active Neutrality) ની નીતિ અપનાવી રહ્યું છે. એટલે કે ભારત કોઈ પક્ષમાં નથી, પણ શાંત બેસી રહ્યું પણ નથી. એક તરફ રશિયાના વિદેશ મંત્રી ચીન પહોંચ્યા છે અને બીજી તરફ ભારત પોતાના તેલ મંત્રી અને વિદેશ મંત્રીને ખાડી દેશોમાં મોકલી રહ્યું છે જેથી તેલનો પુરવઠો સુરક્ષિત રહે. ભારતની આ ‘ચુપ્પીનો શોર’ ટ્રમ્પ સુધી પણ પહોંચ્યો છે.
સોર્સ મુજબ, અમેરિકાના પ્રખ્યાત અર્થશાસ્ત્રી જેફરી સેક્સે કહ્યું છે કે હવે દુનિયાની લગામ ‘ગ્રોન અપ્સ’ (Grown-ups) એટલે કે સમજદાર નેતાઓના હાથમાં હોવી જોઈએ. તેમણે આવા ત્રણ નેતાઓના નામ લીધા છે: વડાપ્રધાન મોદી, પુતિન અને શી જિનપિંગ. આ ત્રણેય નેતાઓ જ આ જંગને રોકી શકે તેમ છે.
પાકિસ્તાનનો રોલ અને ટ્રમ્પની હતાશા 📉
આ જંગમાં પાકિસ્તાન પણ ક્યાંક ને ક્યાંક ફૂટેજ મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. ટ્રમ્પ પાકિસ્તાન જઈને વાતચીત કરવાના હોવાની ચર્ચાઓ છે. પાકિસ્તાને આ યુદ્ધમાં પોતાની ગોટી એવી બેસાડી છે કે તે પિટાઈ નથી રહ્યું, પણ મધ્યસ્થી તરીકે પોતાને પ્રોજેક્ટ કરી રહ્યું છે. જોકે, સોર્સ એમ પણ કહે છે કે ટ્રમ્પ અત્યારે ભીંસમાં છે. અમેરિકામાં ચૂંટણી નજીક છે, મોંઘવારી વધી રહી છે અને જો તેઓ કોઈ મોટું પરિણામ નહીં લાવે તો તેમના માટે રાજકીય સંકટ ઊભું થઈ શકે છે.
⚛️ ઈરાન અને ઈઝરાયેલ: અસ્તિત્વની લડાઈ ⚔️
આ આખી લડાઈમાં ઈરાન માટે તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ સુરક્ષાની ગેરંટી છે, જ્યારે ઈઝરાયેલ માટે તે અસ્તિત્વનો ખતરો છે. ઈરાન હવે જે નુકસાન થયું છે તેના માટે વળતર માંગી રહ્યું છે અને તેના માટે હોર્મુઝમાં ‘ટોલ ટેક્સ’ નાખવા પણ વિચારી રહ્યું છે. આ પરિસ્થિતિમાં ભારત એકમાત્ર એવો દેશ છે જેની ઈરાન, ઈઝરાયેલ, અમેરિકા અને ખાડીના તમામ દેશો સાથે સીધી વાતચીત છે.
🏁 નિષ્કર્ષ: શું યુદ્ધ વિરામ થશે?
હાલ પૂરતું તો એવું લાગે છે કે દુનિયા પાસે યુદ્ધ ચલાવવાનો કોઈ તર્ક નથી, કારણ કે તેનાથી દરેક દેશને આર્થિક નુકસાન થઈ રહ્યું છે. ટ્રમ્પ અને મોદી વચ્ચેની 40 મિનિટની વાતચીત એ સંકેત આપે છે કે ભારત પડદા પાછળ મોટી ભૂમિકા ભજવી રહ્યું છે. ભારત ઈચ્છે છે કે યુદ્ધ જલ્દી ખતમ થાય જેથી ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને નાગરિકોની સલામતી જળવાઈ રહે.
આગામી દિવસોમાં જો યુદ્ધ વિરામની જાહેરાત થાય, તો તેમાં વડાપ્રધાન મોદીની ‘બેક-ચેનલ ડિપ્લોમેસી’નો મોટો ફાળો હશે તેમાં કોઈ શંકા નથી. દુનિયા હવે ભારત તરફ આશાભરી નજરે જોઈ રહી છે.
