UCC ગુજરાત : ગુજરાતમાં ઐતિહાસિક પરિવર્તન: UCC બિલ પાસ; હવે લિવ-ઇનમાં રહેતા પહેલા લેવી પડશે મંજૂરી, જાણો લગ્નથી લઈને વારસા સુધીના નવા નિયમો
ગુજરાતમાં UCCની ગર્જના: હવે લિવ-ઇન પાર્ટનરનું રજિસ્ટ્રેશન નહીં કરાવો તો ખાવા પડશે જેલના રોટલા 🚔🔥
ઐતિહાસિક ફેરફાર! ઉત્તરાખંડ બાદ હવે ગુજરાતમાં પણ UCC પાસ; લગ્ન અને છૂટાછેડાના જૂના ખેલ હવે ખતમ 💥📖
વિધાનસભામાં હર્ષ સંઘવીનો હુંકાર: “પરિણામ ભોગવવા તૈયાર રહેજો”; UCC બિલમાં ‘હલાલા’ અને ‘બહુપત્નીત્વ’ પર મોટો પ્રહાર 😡⚖️
સાવધાન! હવે ગુજરાતમાં લિવ-ઇનમાં રહેવા માટે લેવી પડશે મંજૂરી; ૨૧થી ઓછી ઉંમર હશે તો માતા-પિતાને થશે જાણ 📢🛑
એક દેશ, એક કાયદો: ગુજરાતમાં UCC બિલ પાસ થતા દીકરીઓને મળ્યો મિલકતમાં સમાન હક્ક, વિરોધ પક્ષનો ફિયાસ્કો 💪💰
ગાંધીનગર: ગુજરાતના ઈતિહાસમાં ૨૪ માર્ચ ૨૦૨૬નો દિવસ સુવર્ણ અક્ષરે લખાશે. રાજ્યની વિધાનસભામાં લાંબી અને ગહન ચર્ચા બાદ ‘સમાન નાગરિક સંહિતા’ (UCC) બિલ બહુમતીથી પસાર કરવામાં આવ્યું છે. આ સાથે જ ઉત્તરાખંડ બાદ ગુજરાત દેશનું એવું બીજું રાજ્ય બન્યું છે જ્યાં દરેક નાગરિક માટે એક સમાન કાયદો અમલી બનશે. ભાજપે ૧૯૯૫માં આપેલું વચન ૩૧ વર્ષે પૂરું કર્યું છે.
UCC ગુજરાત : ૭ કલાકની મેરેથોન ચર્ચા અને વિપક્ષનો હોબાળો
UCC ગુજરાત : વિધાનસભા ગૃહમાં બપોરે ૩ વાગ્યે શરૂ થયેલી ચર્ચા રાત્રે ૧૦:૩૭ વાગ્યા સુધી ચાલી હતી. લગભગ સાડા સાત કલાક ચાલેલી આ મેરેથોન ચર્ચા દરમિયાન ગૃહમાં ભારે ગરમાગરમી જોવા મળી હતી. મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે ‘ગુજરાત બિલ નંબર ૧૭ ઓફ ૨૦૨૬’ રજૂ કરતા જણાવ્યું કે, આ બિલ કોઈની સંસ્કૃતિ મિટાવવા માટે નથી, પરંતુ સમાનતા અને ન્યાય આપવા માટે છે. બીજી તરફ કોંગ્રેસે આ બિલને રાજકીય એજન્ડા ગણાવીને વોક-આઉટ કર્યો હતો.
શું છે UCC? જાણો તમારા જીવનમાં શું બદલાશે?
UCC ગુજરાત : યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ એટલે કે સમાન નાગરિક સંહિતાનો અર્થ છે કે હવે રાજ્યમાં રહેતા તમામ નાગરિકો, પછી તે ગમે તે ધર્મ, જાતિ કે લિંગના હોય, તેમના માટે લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસાઈ અને દત્તક લેવા જેવી બાબતોમાં એક જ કાયદો લાગુ પડશે.
૧. લગ્ન અને છૂટાછેડાના નવા નિયમો:
- હવે દરેક ધર્મમાં લગ્નનું રજિસ્ટ્રેશન કરાવવું ફરજિયાત રહેશે. [૪, ૩૭] જો નોંધણી નહીં કરાવવામાં આવે તો ૧૦,૦૦૦ રૂપિયા સુધીના દંડની જોગવાઈ છે.
- એકથી વધુ લગ્ન કરનાર વ્યક્તિને ૪ વર્ષની સજા થઈ શકે છે.
- કોર્ટની બહાર અપાતા છૂટાછેડા હવે અમાન્ય ગણાશે. [૪, ૧૯] છૂટાછેડા માટે ક્રૂરતા, ધર્માંતરણ કે માનસિક બીમારી જેવા ચોક્કસ કારણો રજૂ કરવા પડશે.
- લગ્નના એક વર્ષની અંદર છૂટાછેડા માટે અરજી કરી શકાશે નહીં
૨. લિવ-ઇન રિલેશનશિપ પર કડક લગામ: ગુજરાત સરકારના આ નવા કાયદામાં સૌથી વધુ ચર્ચા લિવ-ઇન રિલેશનશિપની જોગવાઈઓની થઈ રહી છે.
- ફરજિયાત નોંધણી: લિવ-ઇનમાં રહેતા કપલ્સ માટે ૩૦ દિવસની અંદર રજિસ્ટ્રાર પાસે નોંધણી કરાવવી અનિવાર્ય છે.
- સજાની જોગવાઈ: જો કોઈ કપલ એક મહિનાથી વધુ સમય નોંધણી વગર લિવ-ઇનમાં રહેશે, તો તેમને ૩ મહિનાની જેલ અથવા ૧૦,૦૦૦ રૂપિયાનો દંડ થઈ શકે છે.
- માતા-પિતાને જાણ: જો લિવ-ઇનમાં રહેનાર સાથીની ઉંમર ૨૧ વર્ષથી ઓછી હશે, તો રજિસ્ટ્રાર તેમના માતા-પિતા કે વાલીને જાણ કરશે.
- બાળકોને રક્ષણ: લિવ-ઇન સંબંધોથી જન્મેલા બાળકો કાયદેસર ગણાશે અને તેમને મિલકતમાં પણ અધિકાર મળશે જો કોઈ પુરુષ તેની લિવ-ઇન પાર્ટનરને ત્યજી દે છે, તો તે સ્ત્રી ભરણપોષણ મેળવવા માટે હકદાર રહેશે
૩. સંપત્તિ અને વારસાઈ હક: નવા કાયદા મુજબ, પુત્ર અને પુત્રી બંનેને મિલકતમાં સમાન અધિકાર મળશે. જો કોઈ વ્યક્તિ વસિયત કર્યા વગર મૃત્યુ પામે, તો તેની મિલકત પત્ની/પતિ, બાળકો અને માતા-પિતા વચ્ચે સમાન ભાગે વહેંચવામાં આવશે. [૧૭] અગાઉના કાયદામાં કેટલાક કિસ્સાઓમાં માત્ર માતાને જ હક મળતો હતો, જે હવે પિતાને પણ મળશે.
ગૃહમાં જામ્યું વાકયુદ્ધ: “હું તો કુંવારો છું!”
ચર્ચા દરમિયાન હળવી પળો અને તીખા પ્રહારો પણ જોવા મળ્યા હતા. [૬] કોંગ્રેસના ધારાસભ્ય ઇમરાન ખેડાવાલાએ જ્યારે ચાર લગ્નની વાત પર વિરોધ કર્યો ત્યારે તેમણે રમૂજમાં કહ્યું કે, “મેં તો લગ્ન જ નથી કર્યા, હું તો કુંવારો છું. જેની સામે નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવીએ ટકોર કરી હતી કે, “તો આવતીકાલે જ આપણે તમારો સ્વયંવર રાખીએ!”
જોકે, મામલો ત્યારે ગરમાયો જ્યારે હર્ષ સંઘવીએ ‘હલાલા’ પ્રથા અને ‘શ્રદ્ધા વાલકર’ કેસનો ઉલ્લેખ કરીને આ કાયદાને બહેન-દીકરીઓની સુરક્ષા માટે અનિવાર્ય ગણાવ્યો. તેમણે કોંગ્રેસ પર શાયરી દ્વારા પ્રહાર કરતા કહ્યું:
“તુમ જિસે જુલ્મ કહતે હો, વો આદત સી હો ગઈ, ચુપ રહ કે સહના ભી અબ ઇબાદત સી હો ગઈ.
UCC ગુજરાત : કોણે કર્યો વિરોધ?
UCC ગુજરાત : અમિત ચાવડાએ આક્ષેપ કર્યો કે આ બિલમાં ભેદભાવની ભાવના છે અને તે માત્ર રાજકીય લાભ ખાટવા માટે લાવવામાં આવ્યું છે. અમદાવાદમાં ઔવૈસીની પાર્ટી AIMIM ના કાર્યકર્તા ઓએ પણ લાલ દરવાજા વિસ્તારમાં આ બિલનો ઉગ્ર વિરોધ કર્યો હતો, જે બાદ પોલીસ દ્વારા તેમની અટકાયત કરવામાં આવી હતી. ઇમરાન ખેડાવાલાએ તો ત્યાં સુધી કહ્યું કે, “શરીયત અને કુરાન મુજબ ચાલતા સમાજ માટે આ બિલ સ્વીકાર્ય નથી, અમે જરૂર પડે તો રોડ પર ઉતરીશું. જેની સામે ભાજપના ધારાસભ્ય અમિત પી. શાહે કડક શબ્દોમાં કહ્યું કે, “પરિણામ ભોગવવા તૈયાર રહેજો.
આદિવાસી સમાજને રાહત?
UCC ગુજરાત : સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ કાયદામાંથી અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) અને જેમના રૂઢિગત અધિકારો સુરક્ષિત છે તેવા જૂથોને બાકાત રાખવામાં આવ્યા છે. મુખ્યમંત્રીએ ખાતરી આપી છે કે આદિવાસી સંસ્કૃતિને કોઈ નુકસાન પહોંચશે નહીં.
UCC ગુજરાત : ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ
UCC ગુજરાત : UCCનો મુદ્દો સૌપ્રથમ ૧૮૩૫માં બ્રિટિશ કાળમાં ઉઠ્યો હતો. આઝાદી બાદ ૧૯૪૮માં હિન્દુ કોડ બિલ દ્વારા સ્ત્રીઓને કુરિવાજોમાંથી મુક્ત કરવાના પ્રયાસો થયા હતા. હવે ૨૦૨૬માં ગુજરાત સરકારે જસ્ટિસ રંજના પ્રકાશ દેસાઈ સમિતિના અહેવાલના આધારે આ ક્રાંતિકારી ડ્રાફ્ટ તૈયાર કર્યો છે
નિષ્કર્ષ: હર્ષ સંઘવીએ આ દિવસને ‘સોનેરી દિવસ’ ગણાવ્યો છે. હવે આ બિલ રાજ્યપાલની મંજૂરી માટે મોકલવામાં આવશે, જે બાદ તે સત્તાવાર કાયદો બની જશે. ગુજરાતના આ પગલાથી હવે આખા દેશમાં સમાન નાગરિક સંહિતા લાગુ કરવાની ચર્ચાઓ ફરી તેજ બની છે.
