🔱 ટિકિટ માટે સેવા નહીં, ‘સેટિંગ’ જોઈએ! શું ચમચાગીરી જ હવે રાજકારણની નવી માસ્ટર ડિગ્રી છે? 🧐
🚀 “ઉપર સુધી પહોંચ છે?” – પાયાના કાર્યકર્તાઓની મહેનત પર ફરી વળતું લોબીંગનું બુલડોઝર!, રાષ્ટ્રવાદી સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક: ચૂંટણીના ‘સીઝનલ દર્દીઓ’ અને ટિકિટ વિતરણના નામે રચાતો ભ્રષ્ટાચારનો વ્યુહ! ⚔️🗞️
ચૂંટણી : ગુજરાતની રાજકીય ગલીઓમાં ફરી એકવાર પેલી જાણીતી ગંધ આવવા લાગી છે. ના, આ કોઈ કેસરિયા કે રાષ્ટ્રવાદના પવિત્ર અત્તરની ખુશબૂ નથી, પણ આ તો 2026ની લોકલ બોડી ચૂંટણીની ‘ટિકિટ’ માટેની રસોઈ રંધાઈ રહી હોય તેવી ગંધ છે. રાજ્યભરમાં પક્ષોના કાર્યાલયો જે અત્યાર સુધી કદાચ જનસેવાના કેન્દ્રો તરીકે ઓળખાતા હતા, તે હવે અચાનક ‘ટિકિટ વિતરણના શક્તિ પ્રદર્શન’ના મથકોમાં ફેરવાઈ ગયા છે. ભારત દુનિયાની સૌથી મોટી લોકશાહી છે એ વાતનો ગર્વ આપણને ચોક્કસ છે, પણ જ્યારે આ લોકશાહીના પાયા સમાન સ્થાનિક ચૂંટણીઓમાં ઉમેદવારોની પસંદગીની પ્રક્રિયા જોઈએ, ત્યારે એ ગર્વમાં થોડીક લોકશાહીની કડવાશ ભળી જાય છે.
રાષ્ટ્રવાદી દ્રષ્ટિકોણથી જોઈએ તો, લોકશાહી એ માત્ર પાંચ વર્ષે એકવાર બટન દબાવવાની પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ યોગ્ય, ચારિત્ર્યવાન અને રાષ્ટ્રનિષ્ઠ પ્રતિનિધિઓને ચૂંટવાની એક પવિત્ર વ્યવસ્થા છે. પરંતુ અત્યારે જે રીતે ટિકિટોની વહેંચણી માટે લાઇન લાગી છે, તે જોતા પ્રશ્ન થાય છે કે શું આ પવિત્રતા જળવાઈ રહી છે?
ચૂંટણી : ચમચાગીરી: રાજકારણની ‘અનૌપચારિક’ માસ્ટર ડિગ્રી
ચૂંટણી : જો આજના યુગમાં તમારે રાજકારણમાં પ્રવેશવું હોય, તો તમારી પાસે કોઈ ડિગ્રી હોય કે ન હોય, પણ જો તમારી પાસે ‘ચમચાગીરી’ની કળા હોય, તો તમારો બેડો પાર છે. આજના રાજકારણમાં આ એક એવી અનૌપચારિક લાયકાત બની ગઈ છે જે કોઈપણ મેરિટ લિસ્ટને માત આપી શકે છે. નેતાના દરેક ઉધરસને ‘ક્રાંતિકારી વિચાર’ તરીકે ખપાવવો, તેમની દરેક રાજકીય પછડાટને ‘માસ્ટરસ્ટ્રોક’ અને ‘દૂરંદેશી રણનીતિ’ ગણાવવી – આ બધું જ ટિકિટ મેળવવાની ગુરુચાવી બની ગઈ છે.
જે પાયાના કાર્યકર્તાઓએ ધોમધખતા તાપમાં ઝંડા ઉઠાવ્યા છે, જેમણે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર જઈને લોકોના આંસુ લૂછ્યા છે, તેઓ ઘણીવાર જ્યારે ટિકિટની જાહેરાત થાય ત્યારે મોઢું વકાસીને જોતા રહી જાય છે. કારણ? કારણ કે તેમની પાસે ‘અનુભવી ચમચાઓ’ જેવી ચાટુકારીતા કરવાની ફુરસદ કે આવડત નથી હોતી. એક રાષ્ટ્રવાદી માટે આ દ્રશ્ય પીડાદાયક છે, કારણ કે જ્યારે યોગ્યતાનો પરાજય અને ચમચાગીરીનો વિજય થાય છે, ત્યારે નુકસાન માત્ર પક્ષને નહીં પણ રાષ્ટ્રના ભવિષ્યને થાય છે.
ચૂંટણી : સેવા નહીં, ‘સેટિંગ’ અને ‘ઉપરની પહોંચ’
ચૂંટણી : ટિકિટ માટેની દોડમાં અત્યારે અનેક એવા ‘સીઝનલ દર્દી’ ઉમેદવારો જોવા મળે છે, જેમણે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં પાર્ટી ઓફિસનો ઉંબરો પણ નથી ચડ્યો. પણ ચૂંટણી આવતા જ તેમની ‘સક્રિયતા’ એ લેવલ પર પહોંચી જાય છે કે જાણે તેમના વગર તો વોર્ડ કે નગરપાલિકા ચાલશે જ નહીં. આ ઉમેદવારો માટે ટિકિટ એ સેવા કરવાની તક નથી, પણ સત્તા મેળવવાનું ‘સેટિંગ’ છે.
આજના ટિકિટ વિતરણમાં સૌથી મહત્વનો સવાલ પૂછવામાં આવે છે: “ભાઈ, ઉપર સુધી પહોંચ છે?”. જેની પાસે પ્રભાવશાળી નેતાઓ સાથે સીધી લાઈન છે અથવા જેઓ મોટા નેતાઓના અંગત સચિવોના ખાસ છે, તેમના માટે ટિકિટનો રસ્તો મખમલી ગાલીચા જેવો બની જાય છે. આ સ્થિતિમાં સામાન્ય કાર્યકર્તા બિચારો વિચારતો રહી જાય છે કે શું પક્ષ પ્રત્યેની તેની દાયકાઓની નિષ્ઠા કરતાં ‘કોન્ટેક્ટ લિસ્ટ’માં રહેલા નામ વધુ મહત્વના છે?. જો લોકશાહી લોબીંગમાં ફેરવાઈ જાય, તો પછી સામાન્ય માણસના પ્રશ્નો કોણ સાંભળશે?
પૈસા અને પાવર: અદૃશ્ય પણ અજેય
લોકલ બોડી ચૂંટણીમાં હવે ‘જનસેવા’ કરતાં ‘રિસોર્સફુલ’ હોવું વધુ જરૂરી બની ગયું છે. પક્ષો માટે પણ આજે ‘જીતી શકે તેવો ઉમેદવાર’ (Winability) સૌથી મોટો મંત્ર છે, અને આ જીત મેળવવા માટે ઘણીવાર નાણાકીય શક્તિ નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવે છે. પરિણામે, જે પ્રામાણિક છે, નિષ્ઠાવાન છે પણ આર્થિક રીતે નબળો છે, તે રેસમાંથી ફેંકાઈ જાય છે. શું આપણે આવી સ્થિતિમાં સાચી લોકશાહીના વારસદાર હોવાનો દાવો કરી શકીએ? જ્યારે ટિકિટોની હરાજી થતી હોય (ભલે તે અઘોષિત હોય), ત્યારે રાષ્ટ્રહિત ગૌણ બની જાય છે.
કાર્યક્ષમતા: માત્ર ભાષણોના શણગાર માટે?
દરેક રાજકીય પક્ષ મંચ પરથી મોટા અવાજે બોલે છે કે તેઓ ‘શિક્ષિત’, ‘કાર્યક્ષમ’ અને ‘યુવાન’ ચહેરાઓને તક આપશે. પણ વાસ્તવિકતામાં કાર્યક્ષમતાની વ્યાખ્યા બદલાઈ ગઈ છે. કાર્યક્ષમતા એટલે હવે લોકોની સમસ્યાઓ ઉકેલવાની શક્તિ નહીં, પણ પોતાનું ‘પ્રોજેક્શન’ કરવાની ક્ષમતા. જેની પાસે સોશિયલ મીડિયાની ટીમ છે, જે પોતાની નાની અમથી વાતને મોટું સ્વરૂપ આપી શકે છે, તે કાર્યક્ષમ ગણાય છે. જમીન સ્તરની સમજ હોય કે ન હોય, પણ જો તમારી પાસે ‘ગ્લેમર’ અને ‘પ્રભાવ’ હોય, તો તમે લાયક ઉમેદવાર છો.
રાષ્ટ્રવાદી દ્રષ્ટિકોણ અને બદલાતી માનસિકતા
રાષ્ટ્રવાદ એટલે માત્ર સીમા પર જઈને લડવું કે દેશભક્તિના નારા લગાવવા એટલું જ નથી. રાષ્ટ્રવાદ એટલે દેશની લોકશાહી સંસ્થાઓને મજબૂત કરવી, અને એ ત્યારે જ શક્ય બને જ્યારે સ્થાનિક સ્તરે યોગ્ય ઉમેદવારોની પસંદગી થાય. જો ટિકિટ વિતરણમાં પારદર્શિતાનો અભાવ હોય, તો લોકશાહીનું મૂળ જ નબળું પડી જાય છે.
આજના રાજકારણમાં ‘જનસેવા’નો નારો માત્ર એક આવરણ બની ગયો છે, જેની પાછળ ‘સ્વસેવા’નો મોટો એજન્ડા છુપાયેલો હોય છે. ચૂંટણી પહેલા અપાતા સેવાના વચનો અને ટિકિટ મેળવવા માટે ખેલાતી આંતરિક ગંદી રાજનીતિ વચ્ચે મોટું અંતર છે.
પરંતુ, આ અંધકારમાં એક આશાનું કિરણ પણ છે. આજનો મતદાર પહેલા કરતાં વધુ જાગૃત છે. લોકો હવે માત્ર પાર્ટીનું ચિહ્ન જોઈને બટન નથી દબાવતા, તેઓ ઉમેદવારની વિશ્વસનીયતા અને ભૂતકાળના કામોને પણ તપાસે છે. આ જાગૃતિ જ રાજકીય પક્ષોને મજબૂર કરશે કે તેઓ ‘સેટિંગ’ને બદલે ‘સેવા’ કરનારને અને ‘ચમચાઓ’ને બદલે ‘કાર્યક્ષમ’ ઉમેદવારોને પસંદ કરે.
નિષ્કર્ષ: બદલાવની અપેક્ષા
2026ની લોકલ બોડી ચૂંટણી માત્ર કોણ જીતશે અને કોણ હારશે તેનો જંગ નથી, પણ તે મૂલ્યોની લડાઈ છે. રાજકીય પક્ષોએ હવે સમજવું પડશે કે જો તેઓ પારદર્શિતા નહીં લાવે, તો જનતા તેમને જવાબ આપશે. કાર્યકર્તાઓએ પણ પોતાની લાયકાત સિદ્ધ કરવી પડશે અને મતદારોએ પોતાની જવાબદારી સમજીને ‘ચમચાગીરીના ચમકારા’ને બદલે ‘યોગ્યતાના પ્રકાશ’ને પસંદ કરવો પડશે.
ગુજરાતની આ પવિત્ર ધરતી હંમેશા જાગૃત નાગરિકો માટે જાણીતી રહી છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે 2026 માં ટિકિટ વિતરણ વખતે ખરેખર લોકશાહીનો ઉત્સવ ઉજવાય છે કે પછી ફરી એકવાર યોગ્યતાનો ભોગ લેવાય છે. રાષ્ટ્રહિત સર્વોપરી હોવું જોઈએ, નહીં કે કોઈ નેતાની વ્યક્તિગત પસંદ-નાપસંદ.
આશા રાખીએ કે આ વખતે ટિકિટોની વહેંચણીમાં પક્ષો પાયાના કાર્યકરની પીડાને સમજશે અને ચમચાગીરીની સંસ્કૃતિને તિલાંજલિ આપી સાચા અર્થમાં ‘રાષ્ટ્રવાદી’ ઉમેદવારોને મેદાનમાં ઉતારશે. કારણ કે, લોકશાહીના આ પાયા મજબૂત હશે, તો જ ભારતનું ભવિષ્ય ઉજ્જવળ હશે.
અમિત શાહની ગર્જના: “આસામમાં UCC આવશે, ઘૂસણખોરો હવે 4 લગ્ન નહીં કરી શકે
