Ajit Doval : 25મી બોર્ડર બેઠક પહેલાં હાઈ-લેવલ મુલાકાતથી વધી ચર્ચા
બેઇજિંગમાં ભારત અને ચીન વચ્ચેના સંબંધોને લઈને એક મહત્વપૂર્ણ ડિપ્લોમેટિક ઘટનાક્રમ સામે આવ્યો છે. ભારતના રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અને ભારત-ચીન સરહદ પ્રશ્નના વિશેષ પ્રતિનિધિ અજિત ડોભાલે મંગળવારે ચીનના ઉપરાષ્ટ્રપતિ હાન ઝેંગ સાથે મુલાકાત કરી.
આ મુલાકાત ભારત-ચીન સરહદ પ્રશ્ન અંગેની 25મી Special Representatives Talks પહેલાં થઈ છે. બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલતા સરહદી વિવાદ વચ્ચે આ મુલાકાતને ખાસ મહત્વ આપવામાં આવી રહ્યું છે.
🤝 ડોભાલ-હાન ઝેંગ વચ્ચે શું ચર્ચાયું?
Ajit Doval : ભારતીય દૂતાવાસ, બેઇજિંગ દ્વારા આપવામાં આવેલી માહિતી અનુસાર, બંને પક્ષોએ સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જાળવવાના ઉપાયો અંગે ચર્ચા કરી.
આ ઉપરાંત ભારત અને ચીન વચ્ચેના દ્વિપક્ષીય સંબંધોને વધુ મજબૂત બનાવવાના રસ્તાઓ પર પણ ચર્ચા થઈ. તેમાં ખાસ કરીને:
- 💼 આર્થિક સંબંધો
- 🏛️ રાજકીય સંબંધો
- 🌏 બહુપક્ષીય મંચો પર સહયોગ
- 🕊️ સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા
- 🤝 બંને દેશોના નેતાઓ વચ્ચે બનેલી સહમતિને આગળ વધારવી
જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે.
🔥 Ajit Doval : 25મી Special Representatives Talks કેમ મહત્વની?
Ajit Doval : ડોભાલની હાન ઝેંગ સાથેની મુલાકાત બાદ હવે મુખ્ય નજર અજિત ડોભાલ અને ચીનના વિદેશમંત્રી વાંગ યી વચ્ચેની 25મી Special Representatives બેઠક પર છે.
ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે પણ પુષ્ટિ કરી છે કે 25 ઓગસ્ટે બેઇજિંગમાં વાંગ યી અને અજિત ડોભાલ સરહદ પ્રશ્ન અંગેની 25મી બેઠકની સહ-અધ્યક્ષતા કરશે.
આ મિકેનિઝમની શરૂઆત 2003માં ભારત-ચીન સરહદ વિવાદના વ્યાપક ઉકેલ માટે કરવામાં આવી હતી. બંને દેશો માટે આ વાતચીત સરહદના જટિલ મુદ્દાને રાજદ્વારી રીતે આગળ વધારવાનું મહત્વનું માધ્યમ છે.
🏔️ Ajit Doval : LAC પર શાંતિ ભારત માટે સૌથી મોટો મુદ્દો
Ajit Doval : ભારત સતત કહી રહ્યું છે કે સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતા જળવાય તે ભારત-ચીનના સમગ્ર સંબંધોના વિકાસ માટે જરૂરી છે.
અર્થાત્, સરહદ પર તણાવ હોય અને બીજી તરફ વેપાર તથા રાજકીય સંબંધો સામાન્ય કરવાનો પ્રયાસ થાય—આ બંને બાબતો લાંબા સમય સુધી સાથે ચાલી શકે નહીં.
આથી ડોભાલ-હાન ઝેંગ મુલાકાત અને ત્યારબાદની વાંગ યી સાથેની વાતચીતમાં બોર્ડર મેનેજમેન્ટ અને શાંતિ જાળવવી કેન્દ્રસ્થાને રહેવાની શક્યતા છે.
📌 2025ની બેઠકમાં શું નક્કી થયું હતું?
Ajit Doval : 24મા રાઉન્ડની Special Representatives Talksમાં બંને દેશોએ સરહદી વિસ્તારોમાં શાંતિ અને સ્થિરતાનું મહત્વ પુનરોચ્ચાર્યું હતું.
તે વખતે બંને પક્ષોએ:
- સરહદ પ્રશ્નના ઉકેલ માટે 2005ના કરારના સિદ્ધાંતોને મહત્વ આપ્યું હતું.
- સરહદના કેટલાક વિસ્તારોમાં Early Harvest માટે Expert Group બનાવવાનો નિર્ણય કર્યો હતો.
- સરહદ વ્યવસ્થાપન માટે Working Group બનાવવાની વાત થઈ હતી.
- ડી-એસ્કેલેશન અંગે ચર્ચા આગળ વધારવા સંમતિ દર્શાવી હતી.
- ટ્રાન્સ-બાઉન્ડરી નદીઓ અંગે સંવાદ ચાલુ રાખવાની વાત કરી હતી.
- ત્રણ પરંપરાગત સરહદી વેપાર બજારો ફરી ખોલવાની સહમતિ દર્શાવવામાં આવી હતી.
- 25મા રાઉન્ડની બેઠક 2026માં ચીનમાં યોજવાનું નક્કી થયું હતું.
આથી આજની બેઠકને માત્ર એક નવી મુલાકાત તરીકે નહીં, પરંતુ અગાઉ બનેલા સંવાદના માળખાને આગળ વધારવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહી છે.
ભારતનો સંદેશ સ્પષ્ટ: સરહદ પહેલા, સંબંધો પછી?
Ajit Doval : ભારત-ચીન સંબંધોમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સરહદી તણાવ સૌથી મોટો પડકાર રહ્યો છે. તેથી ભારત માટે આ વાતચીતનો મુખ્ય મુદ્દો માત્ર વેપાર અથવા રાજકીય સંબંધો નહીં, પરંતુ LAC પર શાંતિ અને વિશ્વાસની પુનઃસ્થાપના છે.
ડોભાલની મુલાકાતમાં આર્થિક, રાજકીય અને બહુપક્ષીય ક્ષેત્રોમાં સંબંધો સુધારવાની ચર્ચા થઈ હોવા છતાં, સરહદનો પ્રશ્ન બંને દેશોના સંબંધોનું સૌથી સંવેદનશીલ કેન્દ્ર બની રહ્યો છે.
🌏 Xi Jinpingની સંભવિત ભારત મુલાકાત વચ્ચે બેઠકનું મહત્વ
Ajit Doval : આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ એવા સમયે બની રહ્યો છે જ્યારે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગની સપ્ટેમ્બરમાં ભારતમાં યોજાનારી BRICS સમિટમાં હાજરી અંગે ચર્ચા ચાલી રહી છે.
રોઇટર્સના અહેવાલ મુજબ શી જિનપિંગ સપ્ટેમ્બર 2026માં નવી દિલ્હીમાં BRICS સમિટમાં ભાગ લેવા ભારત આવી શકે છે, જોકે તેમની મુલાકાત અંગે અંતિમ પુષ્ટિ હજુ બાકી હોવાનું જણાવાયું છે.
જો શી જિનપિંગની ભારત મુલાકાત થાય છે, તો તે પહેલાં ડોભાલ-વાંગ યી સ્તરની વાતચીત બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધો માટે મહત્વપૂર્ણ પૃષ્ઠભૂમિ તૈયાર કરી શકે છે.
🔎 શું આ મુલાકાતથી સરહદ વિવાદનો ઉકેલ આવશે?
Ajit Doval : હાલમાં આવું કહેવું વહેલું છે.
ડોભાલ અને હાન ઝેંગ વચ્ચેની મુલાકાત તથા 25મી Special Representatives Talks ચોક્કસપણે મહત્વપૂર્ણ રાજદ્વારી પગલું છે, પરંતુ ભારત-ચીનનો સરહદી પ્રશ્ન અત્યંત જટિલ અને લાંબા સમયથી ચાલી રહેલો મુદ્દો છે.
તેથી તાત્કાલિક કોઈ મોટા સરહદી કરારની અપેક્ષા રાખવા કરતાં સંવાદ ચાલુ રહે, LAC પર શાંતિ જળવાય અને બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસ વધે—આ બાબતોને વધુ મહત્વપૂર્ણ પરિણામ તરીકે જોવી યોગ્ય રહેશે.
🧭 હવે નજર ક્યાં?
Ajit Doval : હવે સૌથી મોટી નજર અજિત ડોભાલ અને વાંગ યી વચ્ચેની 25મી બેઠકના પરિણામો પર રહેશે.
જો આ બેઠકમાં સરહદી શાંતિ, ડી-એસ્કેલેશન અને બોર્ડર મેનેજમેન્ટ અંગે વ્યવહારુ પ્રગતિ થાય છે, તો ભારત-ચીન સંબંધોમાં ચાલી રહેલા સુધારાના પ્રયાસોને નવી ગતિ મળી શકે છે.
ડોભાલની હાન ઝેંગ સાથેની મુલાકાતે એક વાત સ્પષ્ટ કરી છે—ભારત ચીન સાથે સંબંધો સુધારવા માટે સંવાદનો રસ્તો ખુલ્લો રાખે છે, પરંતુ સરહદ પર શાંતિ અને સ્થિરતા તેના માટે મૂળભૂત શરત છે.
Gujarat : ગુજરાતમાં ઇમરજન્સી કોલ બાદ મદદ વધુ ઝડપથી પહોંચશે! 500 નવા ‘જનરક્ષક’ વાહનોની એન્ટ્રી
