પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : પાકિસ્તાને અફઘાનિસ્તાન સામે જાહેર કરી ‘ખુલ્લી જંગ’, કાબુલ અને કંધારમાં ભીષણ બોમ્બમારો, ડ્યુરન્ડ લાઈન પર રક્તપાત, તાલિબાનના ડ્રોન હુમલાથી પાકિસ્તાન ધ્રૂજ્યું, ૫૫ સૈનિકોના મોતના દાવાએ મચાવ્યો ખળભળાટ.
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : દક્ષિણ એશિયાના બે પડોશી દેશોપાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સ્થિતિ અત્યંત ગંભીર બની ગઈ છે. પાકિસ્તાનના સંરક્ષણ મંત્રી ખ્વાજા આસિફના એક નિવેદને સમગ્ર વિશ્વમાં ખળભળાટ મચાવી દીધો છે, જેમાં તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું છે કે, “અમારી ધીરજ હવે ખૂટી ગઈ છે, હવે અમારી વચ્ચે ખુલ્લું જંગ છે”. આ જાહેરાત બાદ પાકિસ્તાની વાયુસેનાએ અફઘાનિસ્તાનની રાજધાની કાબુલ સહિત અનેક મોટા શહેરો પર બોમ્બમારો શરૂ કર્યો છે.
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : ‘ઓપરેશન ગઝબ લિલ-હક’: પાકિસ્તાનનો આક્રમક મિજાજ
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : પાકિસ્તાન આર્મીએ અફઘાનિસ્તાન પરના આ હુમલાને ‘ઓપરેશન ગઝબ લિલ-હક’ (Operation Ghazab lil-Haq) નામ આપ્યું છે. પાકિસ્તાનનો દાવો છે કે અફઘાનિસ્તાન તરફથી થયેલા ‘વિના ઉશ્કેરણીએ ફાયરિંગ’ના જવાબમાં આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.
પાકિસ્તાની સૈન્ય પ્રવક્તા લેફ્ટનન્ટ જનરલ અહેમદ શરીફ ચૌધરીએ જણાવ્યું કે, પાકિસ્તાની દળોએ કાબુલ, કંધાર, પક્તિયા, ખોસ્ત અને પક્તિકા સહિત ૨૨ સ્થળોએ એરસ્ટ્રાઈક કરી છે. આ હુમલાઓમાં તાલિબાનના મુખ્ય મથકો, હથિયારોના ડેપો અને આતંકવાદીઓના આશ્રયસ્થાનોને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા છે. પાકિસ્તાનનો દાવો છે કે તેમણે તાલિબાનની ૭૩ ચોકીઓ નષ્ટ કરી છે અને ૧૭ પર કબજો કરી લીધો છે.
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : તાલિબાનનો ભીષણ પલટવાર: ‘અમારા હાથ તમારી ગરદન સુધી પહોંચી શકે છે’
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : પાકિસ્તાનની આ કાર્યવાહી સામે અફઘાનિસ્તાનના તાલિબાન શાસકોએ પણ મૌન તોડ્યું છે. તાલિબાન પ્રવક્તા ઝબીહુલ્લા મુજાહિદે ચેતવણી આપી છે કે અફઘાનિસ્તાન પાકિસ્તાનની દરેક ‘દુષ્ટ હરકત’નો જવાબ આપશે. તેમણે એક ડરામણા સૂરમાં કહ્યું કે, “અમારા હાથ તેમની ગરદન સુધી પહોંચી શકે છે”.
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : તાલિબાને દાવો કર્યો છે કે તેમણે ડ્રોન હુમલાઓ દ્વારા પાકિસ્તાનના એબોટાબાદ, સ્વાબી અને નૌશેરા જેવા શહેરોને નિશાન બનાવ્યા છે. તાલિબાનના મતે, તેમણે ૫૫ પાકિસ્તાની સૈનિકોને ઠાર કર્યા છે અને અનેક સૈનિકોને જીવતા પકડ્યા છે, જોકે પાકિસ્તાને આ વાતનો ઈનકાર કર્યો છે.
લોહીની નદીઓ : જાનહાનિના વિરોધાભાસી આંકડા
બંને દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલા આ જંગમાં જાનહાનિના આંકડાઓ વિશે ભારે અસમંજસ છે.
- પાકિસ્તાનનો દાવો: ૨૭૪ તાલિબાન લડવૈયાઓ માર્યા ગયા અને ૪૦૦થી વધુ ઘાયલ થયા. પાકિસ્તાને પોતાના ૧૨ સૈનિકો શહીદ થયા હોવાનું સ્વીકાર્યું છે.
- અફઘાનિસ્તાનનો દાવો: ૫૫ પાકિસ્તાની સૈનિકો માર્યા ગયા છે, જ્યારે તાલિબાનના માત્ર ૮ સૈનિકોના મોત થયા છે.
- નાગરિકોની સ્થિતિ: સરહદી વિસ્તારોમાં રહેતા સામાન્ય નાગરિકો સૌથી વધુ મુશ્કેલીમાં છે. નાંગરહાર પ્રાંતમાં એક શરણાર્થી શિબિર પર થયેલા મોર્ટાર હુમલામાં સાત લોકો ઘાયલ થયા હોવાના અહેવાલ છે. કાબુલના રહેવાસીઓએ રાત્રિના સમયે આકાશમાં વિમાનોનો ગડગડાટ અને ત્યારબાદ ભયાનક વિસ્ફોટો સાંભળ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું.
શા માટે ભડકી આ આગ?
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : આ વિવાદના મૂળમાં ‘ડ્યુરન્ડ લાઈન’ (Durand Line) છે, જે પાકિસ્તાન અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચેની ૧૬૦૦ માઈલ લાંબી સરહદ છે. તાલિબાન ક્યારેય આ સરહદને સત્તાવાર રીતે સ્વીકારતું નથી. આ ઉપરાંત, પાકિસ્તાન આરોપ લગાવતું રહ્યું છે કે અફઘાનિસ્તાન ‘તેહરીક-એ-તાલિબાન પાકિસ્તાન’ (TTP) ના આતંકવાદીઓને આશ્રય આપે છે, જેઓ પાકિસ્તાનમાં હુમલા કરે છે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે આ વખતે પાકિસ્તાને માત્ર TTP નહીં પરંતુ સીધા તાલિબાન સરકારના ઠેકાણાઓ પર હુમલો કરીને સ્થિતિને વધુ ગંભીર બનાવી દીધી છે.
વિશ્વની ચિંતા અને શાંતિની અપીલ
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : આ સંઘર્ષને પગલે વિશ્વના દેશો ચિંતિત છે.
- ચીન અને રશિયા: બંને દેશોએ સંયમ રાખવાની અને વાતચીત દ્વારા મુદ્દાનો ઉકેલ લાવવાની અપીલ કરી છે.
- બ્રિટન: બ્રિટિશ વિદેશ મંત્રી યુવેટ કૂપરે બંને પક્ષોને તાત્કાલિક સંઘર્ષ રોકવા વિનંતી કરી છે.
- સાઉદી અરેબિયા અને ઈરાન: સાઉદી અરેબિયા મધ્યસ્થી કરવાના પ્રયાસો કરી રહ્યું છે, જ્યારે ઈરાને પણ વાતચીત માટે પ્લેટફોર્મ પૂરું પાડવાની ઓફર કરી છે.
શું આ મહાયુદ્ધની શરૂઆત છે?
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : પાકિસ્તાની સંરક્ષણ નિષ્ણાતો માને છે કે આ સંઘર્ષ માત્ર સીમા વિવાદ નથી. પાકિસ્તાન અત્યારે આર્થિક રીતે નબળું છે અને દેશમાં આંતરિક વિખવાદો પણ ચાલી રહ્યા છે. કેટલાક વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે ગાઝાની સ્થિતિ અને અમેરિકાના દબાણને કારણે પાકિસ્તાન પોતાની આંતરિક સમસ્યાઓ પરથી ધ્યાન હટાવવા માટે આ પ્રકારનું પગલું ભરી રહ્યું હોઈ શકે છે.
બીજી તરફ, તાલિબાન પાસે અત્યાધુનિક વાયુસેના નથી, પરંતુ તેઓ ગેરીલા યુદ્ધ (Guerrilla warfare) માં નિષ્ણાત છે. જો આ જંગ લાંબો ખેંચાય તો તેની અસર ભારત સહિત સમગ્ર દક્ષિણ એશિયાના રાજકારણ પર પડી શકે છે.
પાકિસ્તાન અફઘાનિસ્તાન યુદ્ધ : હાલમાં સરહદ પર ભારે ગોળીબાર ચાલુ છે અને બંને દેશોના સૈનિકો આમને-સામને છે. આવનારા કલાકો નક્કી કરશે કે આ વિવાદ શાંતિમાં પરિણમશે કે પછી એક વિનાશક યુદ્ધનું સ્વરૂપ લેશે.
પાકિસ્તાનનો અફધાનિસ્તાન પર હુમલો : સરહદે વધતો તણાવ
કોમ્યુનલ વાયોલન્સ બિલનું સત્ય | હિન્દુ વિરોધી પ્રાવધાનોનો પર્દાફાશ | વિમર્શ |
